We wstępnym etapie badań ,skutkujących później powstaniu swojej metody, Tomatis skupił się na wpływie uszkodzeń słuchu typu zmysłowo­-nerwowego (odbiorczego) na jakość głosu. Prowadząc dalsze badania nad wzajemną zależno­ścią między słuchem a głosem zaobserwował, że na jakość głosu wpływają nie tylko organiczne uszkodzenia słuchu, lecz również zaburzenia słuchania, czyli uwagi słuchowej. W ten sposób wprowadził rozróżnienie między dwoma procesami: słyszeniem a słuchaniem (Tomatis, 1991).

Terapia ta polega na słuchaniu, odpowiednio przetworzonego przez specjalistyczne urządzenie elektroniczne, materiału dźwiękowego. Używane są do tego specjalne słuchawki, gdzie dźwięki podawane są drogą powietrzną oraz kostną.

Korzystają z niej dzieci, nastolatki oraz dorośli mający trudności – od łagodnych do bardzo poważnych – z komunikacją, nauką, posługiwaniem się językiem i wieloma innymi (Pniowska, 2008). Metoda znana jest również jako "trening uwagi słuchowej", "stymulacja słuchowa" lub "trening audio-psycho-fonologiczny"(Tomatis, 1991, Madaule, 2004, Sollier, 2005).

W oparciu o swoje wieloletnie obserwacje i badania Tomatis sformułował trzy prawa, nazwane później prawami Tomatisa, a które stanowią podstawę metody (Vervoort, de Voight, Van den Bergh, 2007).

TRZY PRAWA TOMATISA:

1. Pierwsze prawo mówi, że głos zawiera jedynie te częstotliwości, które jest w stanie odebrać narząd słuchu.

W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, iż oznacza to, że aby prawidłowo kontrolować głos i mowę, trzeba umieć słuchać samego siebie. Z pierwszego prawa Tomatisa wynika drugie prawo.

2. Drugie prawo mówi: Jeżeli uszkodzonemu uchu ponownie umożliwi się prawidłowe słyszenie utraconych lub stłumionych częstotliwości natychmiast zostają one w sposób nieświadomy zrekonstruowane w emitowanym głosie.

Oznacza to, że modyfikacja sposobu słuchania prowadzi do zmian w głosie. Jeżeli narząd słuchu będzie miał możliwość usłyszenia brakujących częstotliwości to niejako automatycznie pojawią się one w głosie.

3. Trzecie prawo mówi o tym, że odpowiednia stymulacja słuchowa spowoduje trwałą poprawę zdolności słuchania i, w konsekwencji, polepszenie odtwarzania dźwięku.

Efekt zmiany jakości głosu pod wpływem zmiany sposobu słyszenia został nazwany efektem Tomatisa (Vervoort, de Voight, Van den Bergh, 2007).

Francuska Akademia Medycyny i Nauki udokumentowała prawdziwość tej teorii na Sorbonie w 1957 roku (le Gall, 1961; za: Pauley, 2007).

Tomatis pod wpływem wyników dalszych badań (1991) uznał, że ucho ludzkie spełnia nie tylko funkcję słyszenia, ale jest również organem odpowiedzialnym za energetyzowanie mózgu, regulowanie stanu czujności i uwagi, koordynowanie postawy i ruchów. Ucho ludzkie to organ gdzie psychika łączy się z somatyką (Tomatis, 1991). W związku z tymi różnorodnymi funkcjami pełnionymi przez ucho Profesor stwierdził, że przy pomocy odpowiedniego treningu słuchowego można skutecznie eliminować nie tylko zaburzenia głosu, ale szereg innych zaburzeń zarówno w sferze somatycznej, emocjonalnej, językowej jak i społecznej (Olech, 2007).

Tomatis (1991) uważał ponadto, iż ucho ludzkie jest pewnego rodzaju "dynamem" dostarczającym energii naszemu mózgowi.

Słuchanie pewnego rodzaju dźwięków działa pobudzająco na mózg przygotowując go do innego rodzaju aktywności. Szczególnie korzystne dla ludzkiego organizmu są dźwięki zawierające w swoim widmie dużo składowych o wysokiej częstotliwości. Taką cechę mają pewne rodzaje muzyki, np. muzyka Mozarta lub chorały gregoriańskie. Są one wykorzystywane w terapii Metodą Tomatisa (Madaule, 1994).